Sáng giờ trong đầu cứ nghĩ về ông tác giả Đi tìm lẽ sống Viktor Franki, có nói về trại tập trung của Đức Quốc xã và ổng cũng là một người đang bị giam giữ vì ổng là nhà tâm lý của Áo, dân Do Thái rặc. Đại đa số đều người Do Thái là giới tinh hoa, doanh nhân, học thức, có khát vọng, có hoài bão lớn nhưng khi nhìn thấy cảnh từng người được đưa vào phòng ngạt, cũng như tin dữ từng người thân của họ lần lượt ngã xuống trong những trại tập trung khác làm những con người kiên cường, con tim sắc đá đến đâu thì cái “lẽ sống” cũng dần tàn lụi theo thời gian. Khi chẳng còn ai chỉ còn mình ta; sự nghiệp, tiền tài, vật chất kia có đủ níu kéo một người tiếp tục chọn ở lại, “tự nhiên” họ lại mắc vài căn bệnh lặt vặt như cảm cúm, sốt và…họ đi luôn. Không cần ai làm gì họ, chẳng cần tác động thể xác, họ chủ động từ bỏ. Vậy vấn đề nằm ở “cái ý”  chính cái cao nhất trong thân khẩu ý quyết định. Cái ý đó định hướng toàn bộ mong muốn của cả cơ thể . Ơ mà tại sao tác giả còn sống để viết được những điều này, vì cái ý của chả mạnh quá, cái mong muốn hoàn thành cái project dang dở của mình dù cả nhà đã theo bên kia thế giới ở các trại tập trung khác. Chả làm mọi thứ, từ việc bưng đít cho đám gác ngục, rồi trở thành trợ lý của tụi nó sau đó còn sống thoải mái tất cả vì mục đích cuối cùng sống ra khỏi đây.

Những ý đó làm tôi liên tưởng tới những con người tôi có biết tới đã rời quê đi lập nghiệp ở nơi khác, có thể thành phố đông đúc hay một quốc gia lạ lẫm, họ đi chỉ với cái ý duy nhất không thành không trở lại và tất cả những con người đó giờ đã đạt được điều họ mong, ít nhất là sống cuộc đời thoải mái. Họ có thể làm mọi thứ, một chữ dạ hai chữ vâng, có thể làm những việc mà người khác chê, họ quyết tồn tại, và đạt được điều khi ra đi họ mang theo. Hiện tại người ta dùng cái từ manifest để đạt được điều gì đó trong cuộc sống, cố gắng rèn việc luôn phỉa nghĩ về nó liên tục, phải tưởng tượng sống trong điều đó, càng nhiều càng rõ ràng thì điều đó sẽ thành hiện thực…nhưng mà họ quên rằng, có ý mà không có làm thì cũng như không; thế hệ ông bà cha mẹ họ lại dụng nó một cách tự nhiên vô cùng, không cần gán ghép một từ ngữ nào hết. Vậy cho nên nhiều lúc cách truyền đạt không sai chỉ có cách thực hiện bị lệch một chút mà thôi.

Tôi nhìn thấy có vài trường hợp chọn từ bỏ khi mọi thứ xung quanh khi từ voi xuống chó, có trường hợp, họ đang có tất cả mọi thứ nhưng cũng chọn quay lưng. Lại có lúc đưa ra lựa chọn chỉ để né tránh thực tại, né đi những hậu quả mình đã gây ra. Nhưng đại đa số chọn ở lại, có quá nhiều thứ để ở lại, và điều quan trọng nhất là vì gia đình, những người chọn ra đi trong Đi tìm lẽ sống cũng vì cái ý đó, một lý do không thể nào bàn cãi. 

Một câu hỏi tôi đặt ra ngoài lý do đó thì chúng ta còn lý do nào khác nữa không, để tiếp tục như tác giả là một dự án còn dang dở, quyết sống để hoàn thành. Tự nhiên thấy khó trả lời mặc dù đã hỏi chính mình bao nhiêu lần, tôi cũng đã có những lúc nói với bản thân mình là sống thì sống thôi, có gì đâu mà phải làm rối tung, làm rùm beng lên làm gì nhưng tôi biết cái gì cố gắng ép nó, chưa giải quyết một cách triệt để thì một ngày nó lại trồi cái kiểu con sóng sau phải cao hơn con sóng trước vậy. Nhớ lại suốt thời gian làm việc ở công ty, năm nào tôi cũng phải dành 1 tháng để quay đầu, quay đầu và gục ngã bởi câu hỏi tại sao tôi phải ở đây và làm công việc này, tôi lê lết hết các con đường trung tâm thành phố này, ngồi một góc khuất trên tầng 1 của một quán cà phê quen, ngồi đó và nhìn dòng người đi lại bên dưới, nhưng chẳng ai đưa cho tôi câu trả lời. Mỗi năm tôi lại cho mình một lý giải nào đó để hợp lí việc tôi cần phải làm công việc này. Những ngày đi liên tục những năm 2023, 2024 thật ra thì đó là một cách đi để tìm một câu trả lời nào đó..cho đến một ngày dừng lại, và mọi thứ chấm dứt câu hỏi đó chẳng còn xuất hiện một lần nào nữa, chắc mình đã xong phần 1 của cuộc đời. Và những ngày mưa liên tục kéo từ đêm tới sáng hôm sau cái câu hỏi cho những lấp ló của phần 2 cuộc đời lại trồi lên, cái cơ thể của tôi cũng phản ứng kiểu nóng trong người, bực bội, khó chịu, bí bách, có quá nhiều điều muốn nói nhưng không thể nói, một ngọn lửa muốn cháy bùng lên cho thỏa sức đốt hết mọi thứ nhưng lại bị giữ ở mức ấm vừa đủ mà thôi. 

Không sao tôi cũng lại tìm cho mình một lí do xem như cái ý hợp lý nhất có thể cho hiện tại, nó sẽ lại lắng xuống. Động, mây trời mỗi ngày có bao giờ giống nhau, ai rồi cũng khác khác theo hướng nào thôi, câu trả lời thì cũng thay đổi theo nhận thức. Hợp lí, rồi lại có cái hợp lí hơn, rồi lại hợp lí hơn chút, hợp lí hơn nữa, và rồi sẽ có một lúc hợp lí nhất, final hợp lí. Tự hỏi, tự trả lời rồi tự phản biện lại, nhiều lúc chẳng thể đưa ra câu trả lời nào nhưng nó giúp vấn đề cũng được nhìn nhận ở mức độ nào đó. Nên trước giờ tôi thường chỉ ghen tỵ với những người ôm những hoài bão quá lớn đến mức viễn vông, rồi từng bước họ biến những điều viễn vông thành hiện thực. Có ai nhả vía thì tôi xin phép xin chút để tiếp tục trên con đường đi tìm lẽ sống trong cuộc đời có giới hạn sử dụng này.