Trồng cây…hoàn toàn không có trong từ điển của tôi cho tới khi mua cây tặng bạn, tò mò trồng thử nhưng chết thiệt… quá ấm ức cùng bản tính cứng đầu, tôi thề sẽ trồng cây cho bằng được. Sau đây tôi sẽ kể cho các bạn nghe câu chuyện quá trình hoàn lương “cảm lạnh” của một “sát cây”.

Trước đây vườn nhà tôi trồng cây rất nhiều, sau đó nhà giải tỏa trong dự án mở rộng đường xa lộ hà nội từ đó tôi chuyển sống ngôi nhà hiện tại khá nhỏ chưa tới 3m chiều rộng nhưng cũng để cây dọc 2 bên tường chung với hàng xóm. Chủ cũ ngôi nhà này trồng đúng 1 cây khế gần cửa chính, nghe nói làm phong thủy nhưng mục đích gì thì tới giờ mình vẫn không biết. Sau này tôi tận dụng cây khế làm chỗ treo cho đám cây mẫu tử, trầu bà và nơi cung cấp bóng mát cho cây con mới giâm cành hay vừa nhân giống xong. Ba mẹ tôi khi mới chuyển qua mang đúng 5 chậu để gần cửa cho có màu xanh, gần 1 thập kỉ sau thì chỉ còn 2 chậu cây sứ với 2 củ trinh nữ hoàng cung. 

Lúc đầu, tôi chỉ mua 1-2 cây về trồng, sau đó tuần nào cũng chạy tất cả các cửa hàng bán cây cảnh trong khu vực quận 9 Thủ Đức, mua riết chỗ bán cây có cây gì ở nhà tôi có cây đó. Rồi chậu mới, giá treo mới, dụng cụ làm vườn, tận dụng 2 bức tường 2 nhà hàng xóm tăng không gian treo cây. Khoảng một thời gian thì vườn trở nên chật chội, tôi nhờ làm khung sắt 2 tầng, tận dụng luôn cầu thang để trồng thủy sinh, chỗ nào có thể đặt được là tôi đặt vào. Lúc đầu, hàng xóm nhìn tôi với ánh mắt dò xét : “ủa thằng này sao tuần nào nó cũng mua cây về?” riết cũng thành quen,  sau này chỉ hỏi tôi mua cây này nhiêu, đẹp đó, có gì cho anh chị cây nhỏ nha, hay còn đất trồng không em, cây này trồng sao.. tôi chiết cây ra cũng đem tặng mọi  người xung quanh. 

Trồng thì nhiều nhưng kết quả cũng cay đắng lắm, nào có được “hào quang rực rỡ” đâu, dân tập tành trồng cây, bài bản không, chuyên môn không, đụng đâu sửa đó nên cây chết, cây héo, cây bị sâu, cây bị bệnh nó càng ngày càng nhiều. Tôi thường nói đùa kiểu phía sau một bác sĩ giỏi là một nghĩa địa lớn, mặc dù nó cũng không liên quan với nhau là mấy.. Có một thời gian trồng hoa hồng cả vườn, nó bị rầy cả vườn, quắn lá hết, đoạt non mới lên thì quéo, còn nụ hoa thì chưa nở đã đen tàn luôn, lên mạng nhờ chị Google hỗ trợ, chỉ nói phải mua thuốc trừ sâu, mua nhiều loại khác nhau, phải chăm sóc kiểu này kiểu nọ, càng xem càng không biết nên làm sao cho ổn. Áp dụng và  kết quả…cả vườn vẫn chết. 

Bỏ luôn không coi nữa, tôi  xịt nước thẳng  vào đám hoa hồng từ trên xuống dưới một ngày 2-3 lần, bón phân đều đặn, làm đất lại tụi nó lại sống. Rút ra rằng, nhiều khi chỉ cần những biện pháp đơn giản thôi, chứ tụi trên mạng nói nhiều chỉ để bán được hàng mà không hiệu quả. 

Từ việc trồng cây tôi tự rút ra khá nhiều… bài “chém gió” như sau:

Môi trường sống: Mỗi loại cây thì tương thích với môi trường khác nhau, cây thì thích nắng, cây chỉ cần sống trong bóng râm, cây phải chăm sóc từ a tới á, có cây chỉ cần tưới nước là sống… Nên không thể áp dụng cách chăm sóc rập khuôn cho tất cả được. Cũng giống như khi chúng ta gặp gỡ, mỗi người một vẻ, chúng ta không thể áp dụng 1 cách suy nghĩ rồi đánh giá người khác được, nhưng cuộc đời thường ngược lại.

Cùng loài nhưng khác nơi: tôi và ông anh cùng mua cây tuyết sơn 2 năm trước, một cây trồng trên sân thượng, sức sống mạnh mẽ, cao hơn 2m mỗi lần ra hoa là tím lịm cả cây; một cây trồng vườn nhà tôi,  càng ngày càng ốm yếu rồi khoảng mấy tháng thì ra đi luôn. Cùng cách chăm sóc nhưng nhân tố quyết định lúc này lại là môi trường; cũng như chúng ta, ai cũng có năng lực nhưng năng lực có được phát huy hay không có khi còn  tùy thuộc vào môi trường làm việc.

Khi cây đủ lớn: trồng một thời gian, nhiều cây không phát triển nữa, do bộ rễ phát triển chiếm hết không gian trong chậu như tụi nguyệt quế, phát tài hay lài. Đó là thời điểm thay chậu, thay để lớn lên. Chúng ta cũng vậy tới một thời điểm bạn mong cầu nhiều hơn nhưng môi trường không đáp ứng được nữa thì bạn cũng sẽ rời đi mà thôi.

Thích nghi: Có một thời gian tôi chỉ ngồi ngắm cây cả ngày, thời điểm đó tôi hay điều chỉnh vị trí tụi nó, nhưng tụi nó cũng cố gắng  vương lá, vương cành, tự điều chỉnh đến vị trí nó nghĩ là tốt nhất cho việc phát triển. Và … tôi điều chỉnh quá nhiều lần, hầu như tuần nào cũng chỉnh, tụi nó quay hơn chong chóng, thời gian dành cho việc tự điều chỉnh để thích nghi còn không kịp lấy đâu ra thời gian tổng hợp, vững gốc để phát triển mạnh hơn 🡪 đây cũng là một nguyên nhân dẫn đến những “ra đi đoán trước”. 

Cây cối cũng hiểu: có thể bạn cho tôi điên nhưng khi chăm vườn tôi thường nói chuyện kiểu khen tụi nó, đôi khi hăm dọa tụi nó về việc chậm ra hoa, chậm lớn, cũng có những lần xin lỗi vì đã chặt tụi nó nhưng vì mục đích tạo nơi sinh sống cho cây cối khác. Có cây nghe xong, mấy năm rồi chưa ra hoa nghe hăm dọa tự nhiên ra hoa; có cây tôi chặt quá đà nhưng sau đó nghe lời xin lỗi tôi nó vẫn sống. 

Yêu thương: Cây cối trong tự nhiên thì có thể tự sinh tự diệt, mẹ trái đất nuôi dưỡng nó, nhưng cây trồng trong chậu thì khác, nó sống mạnh hơn khi bạn yêu thương và chú ý tới tụi nó. Tôi nghĩ sau này cây cối không chết nữa cũng do một phần tôi quan tâm tới tụi nó nhiều hơn chút. 

Cây cối cũng tâm trạng: Bạn có để ý là khi bạn đang trong giai đoạn căng thẳng, mọi thứ xuống dốc thì xung quanh bạn, cả cây cối cũng thiếu sức sống hay không. Đối với tôi thì mọi thứ đều ảnh hưởng tới nhau, cây cối còn có nói chi tới con người. 

Phải hy sinh để mạnh mẽ hơn: Trước đây khi trồng tôi sợ rằng cắt cành sâu quá, cắt nhiều quá cây chết thì sao? Nhưng sau đó tôi biết  rằng cần phải cắt gọn để mùa sau nó lên tốt hơn, cần phải bỏ những phần dư ra, cần phải cắt những cành ra hoa để nó tái tạo. Nhiều khi chúng ta cũng vậy, phải bỏ hết những điều đang ôm giữ khư khư để có thể nhẹ nhàng mà đi trên con đường mới. 

Thời: Đủ Nắng Hoa Sẽ Nở – Đủ Duyên Mọi Chuyện Tự Khắc Sẽ An Bài, câu này tìm trên mạng nhưng mà nó đúng trong trường hợp vườn tôi. Lan cẩm cù mua về trồng, trồng mãi chưa thấy nó ra hoa, tôi bỏ luôn chỉ có 1 việc làm duy nhất: tưới nước;  khoảng 1 năm rưỡi thì bên trên cổng có 1 chùm hoa nở, sau khi lần mò tôi mới biết đó là cái cây Cẩm Cù mà tôi đã bỏ nó rất lâu. Một ví dụ nữa là cây lan huệ tôi mua củ trên shopee từ năm 2019 nó mới ra hoa lần đầu tiên sau 4 mùa xuân ở vườn tôi.  Hay 2 củ trinh nữ hoàng cung chỉ ra hoa khi mùa mưa đến. Mỗi cây đều có thời điểm của riêng nó, việc của chúng ta là thưởng thức từng giai đoạn chứ không phải thúc ép điều đó tới, cũng như cuộc sống đâu thể nào mà ép nó đạt được điều này, đạt được điều kia vào ngày mai, thay vì vậy sao không tận hưởng từng khoảnh khoắc.